สรุปความสำคัญ

"มายด์" ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล นักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร ถูกดำเนินคดีในข้อหา "ยุยงปลุกปั่น" ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116, พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ และ พ.ร.บ.ชุมนุมฯ จากการเข้าร่วมม็อบ #ศิลปะราษฎร บริเวณแยกวัดแขก ถนนสีลม เมื่อวันที่ 29 ต.ค. 2563 ซึ่งมีกิจกรรมหลากหลาย ทั้งการจัดแสดงป้ายไวนิล การแสดงดนตรีสด ร้องเพลง รวมถึงมีการปูพรมแดงให้ผู้เข้าร่วมชุมนุมแสดงการเดินแบบ ทั้งนี้ ในกิจกรรมวันดังกล่าวยังมีนักกิจกรรมถูกดำเนินคดีมาตรา 112 อีก 2 คน ได้แก่ "นิว"​ จตุพร แซ่อึง และ "สายน้ำ" เยาวชนอายุ 16 ปี

ข้อมูลการละเมิด

  • ผู้ถูกละเมิด
    • ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • เสรีภาพในการชุมนุม
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ

พฤติการณ์การละเมิด

30 พ.ย. 2563 ที่ สน.ยานนาวา "มายด์" ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล นักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร เดินทางไปรับทราบข้อกล่าวหา ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ และ พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะฯ จากการเข้าร่วมม็อบ #ศิลปะราษฎร บริเวณแยกวัดแขก ถนนสีลม เมื่อวันที่ 29 ต.ค. 2563

พนักงานสอบสวนแจ้งพฤติการณ์คดีให้ภัสราวลีทราบว่า เมื่อวันที่ 28 ต.ค. 2563 ภัสราวลีได้กล่าวในรายการถามตรงกับจอมขวัญ ออกอากาศทางไทยรัฐทีวี ช่อง 32 เชิญชวนให้ประชาชนเข้าร่วมชุมนุมในวันที่ 29 ต.ค. 2563 ต่อมา วันที่ 29 ต.ค. 2563 ตั้งแต่เวลา 17.00 น. ถึง 20.30 น. มีการจัดกิจกรรมโดยเริ่มทำการปิดถนนบริเวณแยกสุรศักดิ์ แยกประมวญ แยกเตโช และแยกนรารมย์ ไม่ให้รถสัญจรไปมา มีการผูกป้ายไวนิลข้อความขนาดใหญ่และจัดวางป้ายไวนิลรูปภาพหลายภาพไว้บนพื้นถนนจำนวนมาก และมีการจัดกิจกรรมแสดงดนตรีสด ร้องเพลง จากนั้นเวลา 17.30 น. รอง ผกก.ป.สน.ยานนาวา พ.ต.ท. สมบัติ อำไพพร อ่านประกาศให้เลิกการชุมนุมภายในเวลา 19.00 น. แต่กิจกรรมยังดำเนินต่อไป มีการปูพรมแดงให้ผู้เข้าร่วมชุมนุมแสดงการเดินแบบ และพบภัสราวลีบริเวณชุมนุมที่ถนนสีลม จนเวลา 20.30 น. จึงมีการประกาศทางสื่อออนไลน์ให้ยุติการชุมนุม จากการตรวจสอบไม่พบว่ามีการแจ้งการชุมนุม เชื่อว่าเป็นการไม่ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะฯ และฝ่าฝืนข้อกำหนดซึ่งออกตามความในมาตรา 9 ของ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ

จากนั้นจึงแจ้งข้อกล่าวหา จัดการชุมนุมสาธารณะ โดยไม่แจ้งการชุมนุมสาธารณะต่อเจ้าพนักงาน ก่อนเริ่มการชุมนุมไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง, ชุมนุม ทำกิจกรรม หรือมั่วสุมกันในสถานที่แออัด หรือกระทำการดังกล่าวอันเป็นการยุยงให้เกิดความไม่สงบเรียบร้อยในเขตพื้นที่ที่หัวหน้าผู้รับผิดชอบในการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉินในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงประกาศกำหนด

ภายหลังรับทราบข้อกล่าวหาและข้อเท็จจริง รวมไปถึงสิทธิของผู้ต้องหา ภัสราวลีให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา และจะยื่นคำให้การเป็นหนังสือภายใน 20 วัน จากนั้นพนักงานสอบสวนได้ให้ลงลายมือชื่อในบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหา และนัดส่งตัวให้อัยการในวันที่ 22 ธ.ค. 2563 เวลา 10.00 น. โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจให้เธอไปพบที่ สน.ยานนาวา ก่อน

ต่อมา วันที่ 17 ส.ค. 2564 พนักงานสอบสวน สน.ยานนาวา ได้เรียกภัสราวลีไปแจ้งข้อกล่าวหาเพิ่มเติมในข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 (3) โดยระบุว่า คดีนี้พนักงานสอบสวนได้สรุปสํานวนการสอบสวนมีความเห็นสั่งฟ้องผู้ต้องหาใน 2 ข้อกล่าวหาตาม พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะฯ และ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ
และส่งสํานวนการสอบสวนไปยังพนักงานอัยการแล้ว พนักงานอัยการได้มีคําสั่งให้สอบสวนเพิ่มเติม และต่อมามีหนังสือแจ้งให้ทราบว่า การกระทําของภัสราวลีมีลักษณะเข้าข่ายเป็นการกระทําให้ปรากฏแก่ประชาชนด้วยวาจา หนังสือ หรือวิธีอื่นใดอันมิใช่เป็นการกระทําภายในความมุ่งหมายแห่งรัฐธรรมนูญ หรือมิใช่เพื่อแสดงความเห็นหรือติชมโดยสุจริต เพื่อให้ประชาชนล่วงละเมิดกฎหมายแผ่นดิน อันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 (3)

พนักงานสอบสวนจึงได้แจ้งข้อกล่าวหาภัสราวลีเพิ่มเติมในข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 (3) ภัสราวลียืนยันให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา

คดีนี้ เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 29 ต.ค. 2563 สืบเนื่องจากการชุมนุมอย่างต่อเนื่องของกลุ่มคณะราษฎร 2563 ภายใต้ข้อเรียกร้องปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ เพื่อเรียกร้องตรวจสอบการใช้งบประมาณเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ผ่านการสนับสนุนของกระทรวงพาณิชย์กว่า 10 ล้านบาท ต่อยี่ห้อเสื้อผ้าส่วนพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ชื่อ Sirivannavari โดยภายในงานกิจกรรมแสดงนิทรรศการศิลปะแนว street art การแสดงดนตรีสด และจัดกิจกรรมเดินแฟชั่นโชว์ในคอนเซ็ปท์ ‘ใครๆ ก็สามารถเดินบนพรมแดงได้’ คดีนี้ถือเป็นคดีที่ 7 ของภัสราวลี

กิจกรรมนี้เกิดขึ้นหลังจาก เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2563 ทางคณะราษฎร 2563 ได้เดินขบวนไปยังสถานทูตเยอรมนีเพื่อยื่นหนังสือเรียกร้องให้ตรวจสอบการใช้พระราชอำนาจเหนือดินแดนประเทศเยอรมนี ควบคู่ไปกับสถานการณ์การประชุมสภาสมัยวิสามัญเมื่อวันที่ 26-27 ต.ค. 2563 ที่ไม่มีท่าทีว่าจะสามารถหาทางแก้ไขสถานการณ์และตอบรับแก้ไขปัญหาตามข้อเรียกร้องของประชาชน ในขณะที่ยังมีแกนนำนักศึกษาและประชาชนที่ถูกจับกุมคุมขังไม่ได้รับการปล่อยตัวจากการชุมนุมใหญ่เมื่อวันที่ 13-15 ต.ค. 2563

(อ้างอิง: บันทึกแจ้งข้อกล่าวหา สน.ยานนาวา ลงวันที่ 30 พ.ย. 2563 และ 17 ส.ค. 2564 และ https://tlhr2014.com/archives/23683)

แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์