ผู้ถูกดำเนินคดี
ข้อหา
หมายเลขคดี
  • พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14
  • Facebook
  • หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ (มาตรา 112)
  • แจ้งโดยตำรวจ
ดำ อ. 2188/2563

ผู้กล่าวหา
  • จ.ส.อ.วรายุทธ สุวรรณมาโจ (ทหาร)
ผู้ถูกดำเนินคดี

ข้อหา

  • แจ้งโดยตำรวจ
  • หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ (มาตรา 112)
  • Facebook
  • พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14

หมายเลขคดี

ดำ อ. 2188/2563
ผู้กล่าวหา
  • จ.ส.อ.วรายุทธ สุวรรณมาโจ

ความสำคัญของคดี

อิศเรศ ถูกดำเนินคดีในข้อหาหมิ่นประมาทกษัตริย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ จากการโพสต์เฟซบุ๊กแสดงความเห็นหลังการสวรรคตของ ร.9 หลังศาลจังหวัดนครพนมออกหมายจับตั้งแต่ปี 59 แต่มาถูกจับกุมหลังเข้าร่วมการชุมนุมที่สนามหลวงเมื่อวันที่ 19-20 กันยายน 2563 ซึ่งเป็นการเข้าร่วมการชุมนุมของกลุ่ม "ราษฎร" ที่กรุงเทพฯ เป็นครั้งแรก

นับได้ว่า กรณีของอิศเรศเป็นกรณีแรกที่มีการจับกุมและฟ้องคดีในข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 หลังจากไม่มีการดำเนินคดีในข้อหานี้มาเป็นระยะเวลาประมาณ 2 ปี ทั้งนี้ มีความเป็นไปได้ว่า การฟ้องคดีอิศเรศเป็นไปตามนโยบายของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตามที่มีการแถลงการณ์เมื่อวันที่ 19 พ.ย. 2563 ว่าจะบังคับใช้กฎหมาย ทุกฉบับ ทุกมาตราที่มีอยู่ดำเนินการต่อผู้ชุมนุมทางการเมือง ซึ่งนำมาสู่การนำมาตรา 112 มาใช้เป็นระลอกใหม่เพื่อดำเนินคดีแกนนำและผู้ชุมนุมอย่างกว้างขวาง

พฤติการณ์ของคดีตามเอกสารคดี

พนักงานอัยการจังหวัดนครพนมเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายอิศเรศ ระบุพฤติการณ์แห่งคดีดังนี้

ขณะเกิดเหตุในคดีนี้และในปัจจุบันประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยโดยมีกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีเป็นประมุข ขณะเกิดเหตุคดีนี้พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศสวรรคตทำให้ตำแหน่งพระมหากษัตริย์ว่างลง มีราชินี และมีสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชปัจจุบันเป็นองค์รัชทายาท (ปัจจุบันเป็นในหลวงรัชกาลที่ 10) ซึ่งประกอบขึ้นเป็นสถาบันกษัตริย์เป็นที่เคารพสักการะของประชาชนอย่างแท้จริง

เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2559 จำเลยได้พิมพ์ข้อความลงใน application facebook ชื่อ “ชาตินักรบเสือสมิง” ซึ่งเป็นของจำเลยด้วยข้อความอันเป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ด้วยข้อความว่า “ได้โปรดอย่าตอแหลอีกเลย...ครัช เปิดออกมาให้ประชาชนได้รับรู้ พวกมึงต่อรองอะไรกัน ผมฝากพวกโลกสวยหัวกล้วยทั้งหลายศึกษากฎหมายรัฐธรรมนูญมาตรา 23 และ 24 ให้หัวสมองโล่งหน่อยนะครับว่า ทำไมจึงยังไม่ประกาศ รัชกาลที่ 10.. การเมืองเป็นเรื่องของประชาชนทุกคนไม่เว้นแม้แต่คนเก็บขยะครับ อย่าบ้องตื้นหลาย… เกิน 24 ชั่วโมงไม่แต่งตั้งกษัตริย์ก็คือศึกชิงบัลลังก์” ซึ่งข้อความดังกล่าวหมายถึงจะไม่มีรัชกาลที่ 10 เพราะตกลงกันไม่ได้และจะมีศึกชิงตำแหน่งพระมหากษัตริย์ ซึ่งข้อความดังกล่าวทำให้เสื่อมเสียต่อราชวงศ์จักรี อันเป็นการดูหมิ่นหรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายต่อพระราชินี รัชทายาท เป็นการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพและอาจนำไปสู่การเสื่อมศรัทธาต่อราชวงศ์จักรีและสถาบันพระมหากษัตริย์และเป็นภัยต่อความมั่นคงของชาติแล้วจำเลยได้โพสต์ข้อความดังกล่าวใน Facebook ของจำเลยอันเป็นการนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ใดๆ อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรไทย

(อ้างอิง: คำฟ้อง ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 14 ธ.ค. 2563)

ความคืบหน้าของคดี

  • หลังถูกจับกุมขณะนั่งรถไฟออกจากกรุงเทพฯ เพื่อเดินทางกลับนครพนม อิศเรศถูกควบคุมตัวไปทำบันทึกจับกุมและขังไว้ที่ สน.นพวงศ์ 1 คืน ก่อนถูกควบคุมตัวเดินทางด้วยรถยนต์ไปที่ สภ.เมืองนครพนม ถูกขังอีก 1 คืน พนักงานสอบสวนจึงแจ้งข้อกล่าวหา หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ จากการโพสต์เฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 14 ต.ค. 2559 จำนวน 1 ข้อความ โดยมีแม่และพี่สาว พร้อมทั้งทนายความซึ่งตำรวจจัดไว้ให้เข้าร่วมรับฟัง อิศเรศให้การรับสารภาพ

    จากนั้นพนักงานสอบสวนนำตัวไปขออำนาจศาลจังหวัดนครพนมเพื่อฝากขังครั้งที่ 1 เป็นเวลา 12 วัน ศาลอนุญาตให้ฝากขัง โดยญาติยังเตรียมหลักทรัพย์ประกันไม่ทัน อิศเรศจึงถูกนำตัวไปขังที่เรือนจำจังหวัดนครพนม

    เย็นวันต่อมาอิศเรศได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำ หลังพี่สาวยื่นประกันตัว โดยใช้ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านและโฉนดที่ดินเป็นหลักประกันในวงเงิน 150,000 บาท ศาลอนุญาตให้ประกัน โดยให้ไปรายงานตัวทุก 12 วัน

    (อ้างอิง: คำร้องขอฝากขังครั้งที่ 1 ศาลจังหวัดนครพนม ลงวันที่ 22 ก.ย. 2563 และ https://tlhr2014.com/?p=24029)
  • พนักงานอัยการจังหวัดนครพนมเป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายอิศเรศ ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทําความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ 2560 มาตรา 14 ระบุพฤติการณ์แห่งคดีว่า เมื่อวันที่ 14 ต.ค. 2559 จำเลยได้พิมพ์ข้อความลงในเฟซบุ๊กชื่อ “ชาตินักรบเสือสมิง” ซึ่งเป็นของจำเลยด้วยข้อความอันเป็นการหมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ

    (อ้างอิง: คำฟ้อง ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 14 ธ.ค. 2563 และ https://tlhr2014.com/?p=24029)

  • เวลา 09.00 น. อิศเรศ เดินทางไปศาลเพื่อรายงานตัวตามสัญญาประกันในชั้นสอบสวน เจ้าหน้าที่ศาลแจ้งให้ทราบว่า พนักงานอัยการจังหวัดนครพนมได้ยื่นฟ้องคดีต่อศาลแล้วเมื่อวันที่ 14 ธ.ค. 2563 และให้อิศเรศพร้อมทนายความไปที่ศูนย์คุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา

    ศาลได้อธิบายคำฟ้อง และสิทธิของจำเลย จากนั้นได้ถามอิศเรศว่ามีทนายหรือยัง ประสงค์จะให้ศาลแต่งตั้งทนายว่าความให้หรือไม่ อิศเรศแถลงว่าได้แต่งตั้งทนายแล้ว ศาลจึงถามว่า เบื้องต้นจำเลยประสงค์จะให้การอย่างไร อิศเรศให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา เนื่องจากการกระทำของตนไม่เป็นความผิดตามคำฟ้องของโจทก์ ศาลได้นัดอิศเรศมาศาลเพื่อถามคำให้การอีกครั้งในวันที่ 29 ธ.ค. 2563

    ต่อมา ศาลพิจารณาคำร้องขอประกันตัวที่ทนายความได้ยื่นต่อศาล โดยใช้ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านและโฉนดที่ดินในวงเงินรวม 200,000 บาท วางเป็นหลักประกัน ซึ่งเป็นหลักประกันเดิมที่อิศเรศได้วางไว้ในการยื่นขอประกันตัวในชั้นสอบสวน ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้ประกันโดยใช้หลักประกันเดิม

    อย่างไรก็ตาม เนื่องจากในวันนี้มีการประชุมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดที่จะมีขึ้นในวันที่ 20 ธ.ค. ที่จะถึงนี้ ทำให้ผู้ใหญ่บ้านซึ่งเป็นนายประกันให้อิศเรศเดินทางมาเซ็นสัญญาประกันได้ในช่วงบ่าย ระหว่างนั้นอิศเรศถูกควบคุมตัวอยู่ที่ห้องรอประกัน และได้รับการปล่อยตัวในเวลาประมาณ 13.30 น.

    (อ้างอิง: รายงานกระบวนพิจารณา ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 15 ธ.ค. 2563 และ
    https://tlhr2014.com/?p=24029)
  • ศาลอ่านและอธิบายคำฟ้องให้อิศเรศฟังอีกครั้ง และถามคำให้การ อิศเรศยืนยันให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา ตามคำให้การเป็นเอกสารที่ได้ยื่นต่อศาลในวันนี้ เนื่องจากการกระทำของตนไม่เป็นความผิดตามคำฟ้องของโจทก์ จำเลยโพสต์ข้อความด้วยเจตนาดีและเป็นห่วง อีกทั้งข้อความที่จำเลยโพสต์ไม่ได้องค์ประกอบความผิดตามมาตรา 112 ศาลพยายามโน้มน้าวให้จำเลยรับสารภาพ ระบุว่า หากเบิกความจะมีคนมาเกี่ยวข้องหลายส่วน จำเลยจะได้รับอันตราย หากจำเลยรับสารภาพ ศาลก็ยังจะยกประเด็นที่ว่า ข้อความไม่เข้าองค์ประกอบความผิดมาพิจารณา แต่จำเลยยืนยันปฏิเสธเช่นเดิม

    ในวันนี้ทั้งโจทก์และจำเลยยังได้ยื่นบัญชีระบุพยาน ศาลนัดตรวจพยานหลักฐานก่อนการสืบพยานในวันที่ 14 ม.ค. 2564 เวลา 9.00 น.
    วันเดียวกันนี้ พี่สาวและแม่ของจำเลยได้เดินทางมาศาลด้วย เพื่อทำเรื่องถอนหลักประกัน ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน และโฉนดที่ดิน ทนายจำเลยได้ติดต่อขอใช้เงินสดจากกองทุนดารณี ชาญเชิงศิลปะกุล ยื่นเป็นหลักประกันแทน รวมทั้งเป็นนายประกันแทนพี่สาวของอิศเรศด้วย

    (อ้างอิง: รายงานกระบวนพิจารณา ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 29 ธ.ค. 2563)
  • นัดตรวจพยานหลักฐานก่อนการสืบพยาน อัยการแถลงมีพยานบุคคลนำสืบรวม 12 ปาก ขณะทนายจำเลยแถลงแนวทางต่อสู้คดีว่า จำเลยเป็นผู้โพสต์จริง แต่ไม่มีเจตนาดูหมิ่น หมิ่นประมาท หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายกษัตริย์ตามที่โจทก์ฟ้อง โดยมีพยานบุคคลที่จะนำเข้าสืบ 2 ปาก คือ ตัวจำเลย และ ดร.อิสระ ชูศรี นักวิชาการสถาบันภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งได้ยื่นบัญชีระบุพยานจำเลยมาเพิ่มเติมในวันนี้ โดยในการสืบพยานจำเลยปาก ดร.อิสระ ขอให้สืบพยานทางจอภาพจากศาลจังหวัดนครปฐม ศาลนัดสืบพยานในวันที่ 21-23 เม.ย. 2564

    (อ้างอิง: รายงานกระบวนพิจารณา ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 14 ม.ค. 2564)
  • ก่อนถึงวันนัด เจ้าหน้าที่แจ้งว่าศาลมีคำสั่งเลื่อนการสืบพยาน เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด และนัดพร้อมเพื่อกำหนดวันนัดสืบพยานใหม่ในวันที่ 30 มิ.ย. 2564
  • ศาลอ่านและอธิบายฟ้องให้จําเลยฟังอีกครั้ง จําเลยยืนยันให้การปฏิเสธ จากนั้นโจทก์แถลงว่าหากจําเลยและทนายจําเลยรับข้อเท็จจริงได้ว่าพยานโจทก์อันดับที่ 9 และ 10 ตามบัญชีระบุพยานโจทก์ฉบับลงวันที่ 18 ธ.ค. 2563 เป็นพนักงานสืบสวนในคดีนี้ โจทก์ก็ไม่ติดใจสืบพยานบุคคลทั้งสองปากดังกล่าว จําเลยและทนายจําเลยแถลงรับข้อเท็จจริงดังกล่าวข้างต้น

    โจทก์แถลงว่ายังคงติดใจสืบพยานโจทก์ปากอื่นอีกรวม 9 ปาก ใช้เวลาสืบ 2 นัด จําเลยและทนายจําเลยแถลงประสงค์จะสืบพยานบุคคลรวม 2 ปาก ตามบัญชีระบุ พยานฉบับลงวันที่ 29 ธ.ค. 2563 และฉบับลงวันที่ 14 ม.ค. 2564 โดยจําเลยอ้างตนเองเป็นพยาน ส่วนพยานจําเลยปาก ดร.อิสระ ชูศรี มีภูมิลําเนาอยู่ที่จังหวัดนครปฐม ขออนุญาตศาลสืบพยานบุคคลปากดังกล่าวผ่านจอภาพไปยังศาลจังหวัดนครปฐม และขอใช้วันนัดสืบพยานจําเลยครึ่งนัด กำหนดวันนัดสืบพยานโจทก์ในวันที่ 3-4 พ.ย. 2564 และสืบพยานจำเลยในวันที่ 5 พ.ย. 2564

    (อ้างอิง: รายงานกระบวนพิจารณา ศาลจังหวัดนครพนม คดีหมายเลขดำที่ อ.2188/2563 ลงวันที่ 30 มิ.ย. 2564)

ชั้นสอบสวน

ผู้ถูกดำเนินคดี :
อิศเรศ (สงวนนามสกุล)

การอนุญาตปล่อยตัวชั่วคราว
อนุญาต

ศาลชั้นต้น

ผู้ถูกดำเนินคดี :
อิศเรศ (สงวนนามสกุล)

ผลการพิพากษา
-
การอนุญาตปล่อยตัวชั่วคราว
อนุญาต

แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์