สรุปความสำคัญ

สหรัฐ เจริญสิน พนักงานบริษัท อายุ 28 ปี ถูกตำรวจ บก.ปอท. จับกุมและดำเนินคดีในข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และข้อหาตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) จากการโพสต์คลิปและข้อความบนทวิตเตอร์ กล่าวถึงรัชกาลที่ 10 และข่าวลือเรื่องอาการประชวรด้วยโรคโควิด-19 ของพระราชินี ในเดือน ก.พ. และ พ.ค. 2564 สหรัฐถูกออกหมายจับโดยไม่มีการออกหมายเรียกก่อน และไม่มีทนายความเข้าร่วมกระบวนการในชั้นสอบสวน

กรณีนี้สะท้อนให้เห็นปัญหาของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่มีการตีความอย่างกว้างขวาง และถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการปิดกั้นการแสดงความคิดเห็นของประชาชน

ข้อมูลการละเมิด

  • ผู้ถูกละเมิด
    • สหรัฐ เจริญสิน
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • จับกุม / ควบคุมตัว
    • บุกค้น / ยึดทรัพย์สิน
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ

พฤติการณ์การละเมิด

8 มิ.ย. 2564 ราว 09.00 น. สหรัฐ เจริญสิน อายุ 28 ปี ถูกเจ้าหน้าที่ กก.3 บก.ปอท. รวม 7 นาย นำโดย พ.ต.ท.สัญญา นิลนพคุณ รอง ผกก.3 บก.ปอท. เข้าจับกุมจากห้องพักในกรุงเทพฯ ตามหมายจับของศาลอาญาที่ 875/2564 ลงวันที่ 7 มิ.ย. 2564 ระบุข้อกล่าวหา 2 ข้อหา ได้แก่ “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และข้อหาตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3)

เจ้าหน้าที่ยังมีการนำหมายค้นออกโดยศาลอาญา เข้าตรวจค้นห้องพัก ก่อนตรวจยึดโทรศัพท์มือถือ และคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก โดยเจ้าหน้าที่ได้จัดทำบันทึกการตรวจยึด และให้สหรัฐลงลายมือชื่อ

จากนั้นเจ้าหน้าที่ได้ควบคุมตัวสหรัฐไปยัง บก.ปอท. เพื่อจัดทำบันทึกจับกุม ก่อนแจ้งข้อกล่าวหา 2 ข้อหาดังกล่าว รวมทั้งสอบปากคำในช่วงบ่าย โดยไม่อนุญาตให้สหรัฐติดต่อใคร ทำให้ไม่มีทนายความหรือผู้ไว้วางใจอยู่ร่วมกระบวนการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำด้วย

เบื้องต้นทราบว่าสหรัฐถูกแจ้งข้อหาจากการทวิตข้อความในโลกออนไลน์ สหรัฐยืนยันให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา

ก่อนที่ในช่วงเย็น เจ้าหน้าที่จะนำตัวสหรัฐไปคุมขังที่ สน.ทุ่งสองห้อง โดยมีทนายความที่ทราบเรื่องเดินทางติดตามไป

9 มิ.ย. 2564 ช่วงเช้าพนักงานสอบสวนได้นำตัวสหรัฐจาก สน.ทุ่งสองห้อง กลับไปที่ บก.ปอท. เพื่อจะขอฝากขังต่อศาลอาญา ผ่านระบบวิดีโอคอนเฟอเรนซ์

พ.ต.ท.พชร แสนชัยสกุลกิจ พนักงานสอบสวน กก.3 บก.ปอท. ได้ยื่นคำร้องต่อศาลขอฝากขังสหรัฐเป็นระยะเวลา 12 วัน โดยอ้างเหตุว่า การสอบสวนยังไม่เสร็จสิ้น ยังต้องสอบพยานเพิ่มเติมอีก 4 ปาก รอผลการตรวจพิสูจน์ของกลาง ผลตรวจลายพิมพ์นิ้วมือ และประวัติการต้องโทษของผู้ต้องหา

คำร้องขอฝากขังได้ระบุถึงพฤติการณ์ข้อกล่าวหา โดยระบุว่า พ.ต.อ.พิเชษฐ์ คำภีรานนท์ ผกก.3 บก.ปอท. ได้ตรวจพบบัญชีทวิตเตอร์ที่ได้ทวิตข้อความเมื่อวันที่ 13 พ.ค. 2564 มีเนื้อหาเกี่ยวกับข่าวลือเรื่องอาการประชวรด้วยโรคโควิด-19 ของพระราชินีสุทิดาฯ ทำให้เสื่อมเสียพระเกียรติ ต่อมา ยังตรวจสอบพบข้อความและคลิปจากบัญชีทวิตเตอร์ดังกล่าวที่ทวิตเมื่อวันที่ 14 ก.พ. 2564 เข้าข่ายมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3) เช่นเดียวกัน จึงได้มาแจ้งความร้องทุกข์กับพนักงานสอบสวน

ในคำร้องขอฝากขังพนักงานสอบสวนยังคัดค้านการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหา เนื่องจากเกรงว่าผู้ต้องหาจะหลบหนี จะเป็นการยากในการติดตามตัวมาดำเนินคดีในภายหลัง และเนื่องจากพยานหลักฐานในคดีเป็นพยานหลักฐานทางอิเล็กทรอนิกส์ง่ายต่อการเข้าถึง ผู้ต้องหาอาจจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน

ต่อมา เวลา 12.00 น. ศาลอาญาได้มีคำสั่งอนุญาตให้ฝากขังผู้ต้องหาตามคำขอของพนักงานสอบสวน ทนายความที่ไปติดตามให้ช่วยเหลือในกระบวนการฝากขัง จึงได้ยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวทั้งสองคนในระหว่างสอบสวน โดยใช้หลักทรัพย์จำนวน 200,000 บาท จากกองทุนราษฎรประสงค์ เป็นหลักทรัพย์ประกัน

จนเวลา 15.30 น. ศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ประกัน โดยให้วางหลักทรัพย์ 200,000 บาท พร้อมกำหนดให้มารายงานตัวต่อศาลในวันที่ 29 ก.ค. 2564

ทั้งนี้ การจับกุมสหรัฐเกิดขึ้นโดยพนักงานสอบสวนไม่ได้มีการออกหมายเรียกมาก่อน และเจ้าหน้าที่ไม่ให้ทั้งสองคนติดต่อทนายความ ญาติ หรือผู้ไว้วางใจ เข้าร่วมในการจับกุมและการสอบสวนอีกด้วย

(อ้างอิง: บันทึกการจับกุม กก.3 บก.ปอท. ลงวันที่ 8 มิ.ย. 2564 และ https://tlhr2014.com/archives/30645)

ภูมิหลัง

  • สหรัฐ เจริญสิน
    เป็นเพียงประชาชนทั่วไปที่ติดตามสถานการณ์การเมือง

ผลกระทบจากการละเมิดสิทธิ

  • สหรัฐ เจริญสิน
    หลังจากกลายเป็นผู้ถูกกล่าวหาในคดีมาตรา 112 สหรัฐซึ่งเป็นเสาหลักของครอบครัวก็ถูกให้ออกจากงานประจำที่ทำอยู่ เขาต้องไปทำงานรับจ้างทั่วไปเพื่อหาเลี้ยงชีพและครอบครัว

แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์