ผู้ถูกดำเนินคดี
ข้อหา
หมายเลขคดี
  • หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ (มาตรา 112)
  • Facebook
  • พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14
ดำ อ.959/2565

ผู้กล่าวหา
  • นพดล พรหมภาสิต เลขาธิการ ศชอ. (ประชาชน)
ผู้ถูกดำเนินคดี

ข้อหา

  • หมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ (มาตรา 112)
  • Facebook
  • พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14

หมายเลขคดี

ดำ อ.959/2565
ผู้กล่าวหา
  • นพดล พรหมภาสิต เลขาธิการ ศชอ.

ความสำคัญของคดี

“ลูกเกด” ชลธิชา แจ้งเร็ว นักกิจกรรมกลุ่ม "ราษฎร" ถูกนพดล พรหมภาสิต เลขาธิการศูนย์ช่วยเหลือทางกฎหมายผู้ถูกล่วงละเมิดทางสังคมออนไลน์ (ศชอ.) แจ้งความดำเนินคดี กรณีเมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2563 ชลธิชาโพสต์จดหมายถึงกษัตริย์ ในกิจกรรม #ราษฎรสาส์น มีเนื้อหาวิจารณ์การใช้จ่ายงบประมาณของสถาบันกษัตริย์ และเรียกร้องให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ โดยนพดลกล่าวหาว่า มีข้อความซึ่งหมิ่นประมาท ดูหมิ่นกษัตริย์ฯ และเป็นการนำเข้าข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ

ทั้งนี้ กิจกรรม #ราษฎรสาส์น ซึ่งจัดโดยกลุ่มประชาชนปลดแอก ได้เชิญชวนประชาชนให้ร่วมกันเขียนจดหมายถึงกษัตริย์ โดยมีนักกิจกรรมร่วมเขียนจดหมายยืนยันข้อเรียกร้องเรื่องการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ ภายหลังกิจกรรมมีแกนนำ "ราษฎร" ถึง 5 ราย ถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ โดยมีประชาชนที่เห็นต่างในประเด็นดังกล่าวเป็นผู้เข้าแจ้งความ

กรณีดังกล่าวสะท้อนปัญหาสำคัญประการหนึ่งของการบังคับใช้มาตรา 112 ที่ใครก็ได้เข้าร้องทุกข์กล่าวโทษ โดยไม่ต้องเป็นผู้เสียหายเองเหมือนกับข้อหาหมิ่นประมาทบุคคลธรรมดา ทำให้กฎหมายมาตรานี้ถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองในการกลั่นแกล้งกลุ่มคนที่เห็นต่าง

พฤติการณ์ของคดีตามเอกสารคดี

สัณห์สิทธิ์ ยุทธภัณฑ์บริการ พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีอาญา 8 บรรยายคำฟ้องมีใจความโดยสรุปว่า

เมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2563 จําเลยซึ่งใช้ชื่อบัญชีเฟซบุ๊กว่า “Chonticha Kate Jangrew” ได้โพสต์ข้อความข้อความถึงสถาบันกษัตริย์ในการเคลื่อนไหว “ราษฎรสาส์น” โดยได้แสดงความเห็นต่อสถาบันกษัตริย์ในประเด็นต่างๆ เช่น การไปพักอาศัยในต่างประเทศ การโอนอัตรากําลังพลและงบประมาณไปเป็นส่วนราชการในพระองค์ การใช้จ่ายงบประมาณของสถาบันกษัตริย์ที่ฟุ่มเฟือย และการเลื่อนยศตำแหน่งให้กับข้าราชการและพลเรือน เป็นต้น

โพสต์ดังกล่าวยังได้มีการเขียนข้อความแสดงความเห็นเกี่ยวกับการที่ประชาชนผู้คิดต่างหรือเรียกร้องให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์กลับถูกดําเนินคดี คุมขัง ถูกคุกคาม ถูกทําร้าย และต้องลี้ภัย โดยกล่าวว่า หลังรัฐประหาร 2557 เป็นต้นมา มีนักกิจกรรมการเมืองที่ถูกทางการไทยมองว่าเป็น “พวกล้มเจ้า” ที่ถูกอุ้มหายและพบ 2 ศพ นอกจากนี้ยังได้เรียกร้องให้กษัตริย์รับฟังเสียงของประชาชนเกี่ยวกับข้อเสนอให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ รวมถึงเชิญชวนให้ประชาชนมาเข้าร่วมกิจกรรม #ราษฎรสาส์น ใน #ม็อบ8พฤศจิกา วันที่ 8 พ.ย. 2563 ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย อีกด้วย

ข้อความดังกล่าวเป็นการล่วงละเมิด หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 10 ซึ่งประชาชนทั่วไปที่พบเห็นภาพและข้อความดังกล่าวเข้าใจความหมายได้ว่า พระองค์ไปอยู่ต่างประเทศ ไม่ดูแลประชาชน บิดเบือนข้อเท็จจริงให้ประชาชนเกิดความกลัวต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ ทําให้เข้าใจว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ใช้ให้พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา และพวกพ้องคณะรัฐประหาร กระทําการรัฐประหาร แล้วสืบทอดอํานาจ เพื่อยึดอํานาจจากประชาชน

อัยการยังระบุอีกว่าข้อความดังกล่าวทำให้ประชาชนเข้าใจว่ารัชกาลที่ 10 ทรงเบียดเบียนทรัพยากรของประเทศที่ได้มาด้วยน้ำพักน้ำแรงของราษฏรไปใช้จ่ายอย่างสุรุ่ยสุร่าย พระมหากษัตริย์เป็นศัตรูกับประชาชน เข้ามาแทรกแซงการเมืองและมีส่วนเกี่ยวข้องกับการสูญหายของบุคคลที่มีความเห็นต่างทางการเมือง โดยประการที่น่าจะทําให้พระมหากษัตริย์ทรงเสื่อมเสียพระเกียรติยศ ชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น ถูกเกลียดชัง และประชาชนเสื่อมความเคารพศรัทธาในพระองค์และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

(อ้างอิง: คำฟ้อง ศาลอาญา คดีหมายเลขดำที่ อ.595/2565 ลงวันที่ 15 มี.ค. 2565)

ความคืบหน้าของคดี

  • ที่กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) ชลธิชาพร้อมทนายความ เดินทางเข้ารับทราบข้อกล่าวหามาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ตามหมายเรียก ออกโดย พ.ต.อ.ทองศูนย์ อุ่นวงค์ รองผู้บังคับการ บก.ปอท. ลงวันที่ 18 ม.ค. 2564 โดยมีนพดล พรหมภาสิต เป็นผู้กล่าวหา จากกรณีการโพสต์จดหมายถึงกษัตริย์ในกิจกรรม “ราษฎรสาส์น” เมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2563

    พ.ต.ต.หญิง สุธัญดา เอมเอก และ ร.ต.อ.กรกฏ ศรนิกร พนักงานสอบสวนกองกำกับการ 3 บก.ปอท. แจ้งข้อกล่าวหา โดยระบุว่า เมื่อวันที่ 8 ธ.ค. 2563 นพดล พรหมภาสิต ได้มาพบพนักงานสอบสวนเพื่อร้องทุกข์กล่าวโทษให้ดำเนินคดีต่อผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ “Chonticha Kate Jangrew” ซึ่งเมื่อวันที่ 8 พ.ย. 2563 บัญชีเฟซบุ๊กดังกล่าวได้โพสต์ข้อความพร้อมรูปภาพ ซึ่งมีเนื้อหาเหมือนกัน เป็นจดหมายถึงกษัตริย์ไทย

    ผู้กล่าวหาเห็นว่าโพสต์ดังกล่าวมีข้อความซึ่งหมิ่นประมาท และดูหมิ่นกษัตริย์ฯ ดังนี้

    1. “การใช้จ่ายงบประมาณที่สุรุยสุร่ายในขณะที่ราษฎรกําลังอดอยากยากแค้น การรวบเอาทรัพย์สินที่เป็นของส่วนรวมมาอยู่ในมือของตัวเอง และการที่ท่านมักจะปรนเปรอคนที่โปรดปรานด้วยลาภยศต่างๆ ซึ่งการกระทําเหล่านี้ ก็มักเป็นการเบียดเบียนเอาทรัพยากรของประเทศที่ได้มาด้วยน้ำพักน้ำแรงของราษฎรไปใช้อยู่เสมอ ในขณะที่ประชาชนผู้คิดต่างหรือเรียกร้องให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์กลับถูกดําเนินคดี กุมขัง ถูกคุกคาม ถูกทําร้าย และต้องลี้ภัยออกจากบ้านเกิดเมืองนอน”

    2. “เมื่อกษัตริย์ทรงยืนอยู่ท่ามกลางเสียงเยินยอสรรเสริญได้ฉันใด ท่านก็ควรจะกล้าหาญยืนอยู่ท่ามกลางเสียงโห่ร้องไม่พอใจของราษฎรได้ฉันนั้น ....... และวันนี้ มันถึงเวลาแล้วที่ท่านจะต้องกล้าหาญ รับฟังเสียงของพวกเรา และยอมให้เกิดการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์”

    พนักงานสอบสวนกล่าวหาว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการนําเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหากล่าวหา ใส่ความรัชกาลที่ 10 มีลักษณะเป็นการหมิ่นประมาทและดูหมิ่นพระมหากษัตริย์ ก่อให้เกิดความเสื่อมเสียต่อพระมหากษัตริย์และสถาบันพระมหากษัตริย์ และจากการสืบสวนน่าเชื่อว่าชลธิชาเป็นผู้ใช้บัญชีเฟซบุ๊กดังกล่าว จึงได้แจ้งข้อกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3)

    ชลธิชาให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา และขอให้การเพิ่มเติมเป็นหนังสือภายใน 30 วัน แต่พนักงานสอบสวนแจ้งว่าคณะทำงานที่ปรึกษากฎหมายของ บก.ปอท. มีคำสั่งให้ยื่นคำให้การเพิ่มเติมภายใน 15 วัน โดยไม่ได้นำคำสั่งฉบับดังกล่าวมาแสดง อ้างว่าเป็นคำสั่งภายใน อย่างไรก็ตาม ทนายความยืนยันส่งคำให้การภายในวันที่ 24 ก.พ. 2564

    หลังพิมพ์ลายนิ้วมือและลงบันทึกประจำวัน พนักงานสอบสวนได้ปล่อยตัวชลธิชา ไม่ได้ควบคุมตัวไว้ และจะนัดหมายส่งตัวให้อัยการต่อไป

    วันเดียวกันนี้ "ไมค์" ภาณุพงศ์ จาดนอก นักกิจกรรมอีกรายก็เข้ารับทราบข้อกล่าวหาจากการโพสต์จดหมายถึงกษัตริย์ในกิจกรรม "ราษฎรสาส์น" เช่นเดียวกัน โดยมีแน่งน้อย อัศวกิตติกร อดีตผู้สมัครรับเลือกตั้งจังหวัดพิษณุโลกของพรรครวมพลังประชาชาติไทย และประธาน ศชอ.เป็นผู้แจ้งความให้ดำเนินคดี

    (อ้างอิง: บันทึกการแจ้งข้อกล่าวหา กก.3 บก.ปอท. ลงวันที่ 25 ม.ค. 2564 และ https://tlhr2014.com/archives/25530)
  • ผู้รับมอบอำนาจเข้ายื่นคำให้การเป็นหนังสือเพิ่มเติมต่อพนักงานสอบสวน มีเนื้อหายืนยันว่า การกระทําของผู้ต้องหาไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เนื่องจากไม่เข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมาย และไม่มีถ้อยคําใดที่เป็นการดูหมิ่น หมิ่นประมาท พระมหากษัตริย์ รวมทั้งไม่ได้เป็นการนําเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร กล่าวคือ

    1. ผู้ต้องหาในฐานะราษฎรผู้เป็นเจ้าของประเทศที่แท้จริงจึงเขียนจดหมายฉบับนี้ขึ้นด้วยความห่วงใยต่อสถานการณ์บ้านเมือง และความสถิตสถาพรของสถาบันพระมหากษัตริย์ในประเทศไทย และเพื่อกระตุ้นเตือนต่อรัฐบาลให้ปฏิบัติตามข้อเรียกร้องของประชาชนในการปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ และกระตุ้นเตือนต่อบุคคลซึ่งอ้างตัวว่าจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ ใช้ความรุนแรงในการคุกคามและทําร้ายต่อประชาชน

    นับตั้งแต่การรัฐประหารของ คสช.ได้มีผู้ลี้ภัยทางการเมืองเนื่องจากถูกตั้งข้อหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เป็นจํานวนมาก และทางรัฐบาลได้ตีตราบุคคลที่ถูกตั้งข้อกล่าวหาดังกล่าวว่าเป็นพวกล้มเจ้า และต่อมากลุ่มบุคคลดังกล่าวถูกอุ้มหาย 7 ราย ถูกฆาตกรรม 2 ราย ซึ่งเป็นความน่ากลัวของบุคคลผู้คลั่งในลัทธิกษัตริย์นิยมจนล้นเกิน ถึงขนาดที่ต้องกําจัดผู้ที่ถูกตีตราว่าเป็นพวกล้มเจ้า ซึ่งการกระทําเช่นนี้ขัดต่อกฎหมาย เป็นอาชญากรรมอย่างร้ายแรง และขัดต่อหลักการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่เคารพในสิทธิในเนื้อตัวร่างกายและเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของประชาชน

    ดังนั้น เจตนาของผู้ต้องหาคือกระตุ้นเตือนต่อบุคคลซึ่งอ้างตัวว่าจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ซึ่งใช้ความรุนแรงในการคุกคามและทําร้ายต่อประชาชนในรูปแบบการทําร้ายร่างกาย บังคับสูญหาย และการฆาตกรรม ผู้ต้องหามิได้กล่าวถึงพระมหากษัตริย์

    2. นับตั้งแต่การรัฐประหารของ คสช.จนถึงปัจจุบัน ได้ตรากฎหมายหลายฉบับที่ขยายพระราชอํานาจของสถาบันพระมหากษัตริย์จนเกินไปกว่ารูปแบบการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และแตกต่างจากพระราชอํานาจของพระมหากษัตริย์พระองค์ก่อนอย่างมาก ทั้ง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560, พ.ร.บ.จัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. 2561 และ พ.ร.ก.โอนอัตรากําลังพลและงบประมาณฯ พ.ศ. 2562 ย่อมส่งผลเป็นที่คลางแคลงใจต่อประชาชน

    3. นอกจากนี้นับตั้งแต่การรัฐประหารของ คสช.จนถึงปัจจุบัน ได้มีการเพิ่มงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างมากอย่างมีนัยยะสําคัญ ผู้ต้องหาเห็นว่า การใช้จ่ายงบประมาณแผ่นดินของหน่วยงานของรัฐรวมถึงส่วนราชการในพระองค์ ต้องเปิดแผยรายรับ รายจ่าย และใช้งบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ คํานึงถึงความคุ้มค่าและประโยชน์ และที่สําคัญต้องโปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยข้อมูลในส่วนนี้เป็นข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยงานราชการ

    ดังนั้น จึงขอให้พนักงานสอบสวนดําเนินการออกหมายเรียกพยานเอกสารเพื่อสนับสนุนข้อต่อสู้และพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของผู้ต้องหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 131 ที่กําหนดให้ พนักงานสอบสวนรวบรวมหลักฐานทุกชนิด เพื่อพิสูจน์ให้เห็นความผิดหรือความบริสุทธิ์ของผู้ต้องหา ดังนี้

    1) ออกหมายเรียกพยานเอกสารไปยังสํานักงบประมาณ สํานักนายกรัฐมนตรี เพื่อสอบถามถึงงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ที่นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติตั้งแต่ พ.ศ. 2557 จนถึงปัจจุบัน

    2) ขอให้พนักงานสอบสวนออกหมายเรียกพยานเอกสารไปยังสํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เพื่อสอบถามถึงงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ที่รัฐสภาอนุมัติประกาศใช้เป็นพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจํา พ.ศ. 2557 จนถึงปัจจุบัน

    3) ขอให้พนักงานสอบสวนออกหมายเรียกพยานเอกสารไปยังสํานักงานองคมนตรี สํานักพระราชวัง และหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ ซึ่งเป็นส่วนราชการในพระองค์ เพื่อสอบถามถึงงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ตลอดถึงการจัดสรรงบประมาณ การใช้จ่ายงบประมาณในแต่ละประเภท และงบประมาณคงเหลือของแต่ละประเภท ตั้งแต่ พ.ศ. 2560 จนถึงปัจจุบัน

    (อ้างอิง: คำให้การเพิ่มเติม คดีอาญาที่ 18/2564 กก.3 บก.ปอท. ลงวันที่ 24 ก.พ. 2564)
  • พนักงานสอบสวน บก.ปอท.ได้โทรศัพท์นัดหมายให้ชลธิชาไปพบ เพื่อส่งตัวพร้อมสํานวนการสอบสวนต่อพนักงานอัยการ แต่เนื่องจากชลธิชาติดภารกิจที่ได้นัดหมายไว้ก่อนล่วงหน้า จึงส่งหนังสือเลื่อนนัดส่งตัวผู้ต้องหาให้อัยการ ไปเป็นวันที่ 29 พ.ย. 2564 เวลา 10.00 น.
  • ชลธิชาเข้าพบพนักงานสอบสวน เพื่อส่งตัวให้พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีอาญา 8 ตามนัดหมาย อัยการรับตัวแล้วนัดฟังคำสั่งวันที่ 27 ธ.ค. 2564

    พร้อมกันนี้ชลธิชาได้ยื่นหนังสือขอความเป็นธรรมอัยการ ขอให้สั่งไม่ฟ้องคดี เนื่องจากพฤติการณ์ตามข้อกล่าวหาไม่เข้าองค์ประกอบความผิดตามประมวลอาญา มาตรา 112 และไม่เป็นการนําเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง โดยพนักงานสอบสวนปรับใช้ข้อกฎหมายไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง

    นอกจากนี้ ชลธิชายังขอให้อัยการมีคําสั่งให้พนักงานสอบสวนดําเนินการสอบสวนพยานบุคคล ได้แก่ ผศ.ปริญญา เทวานฤมิตกุล นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายมหาชน ในประเด็นเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ เสรีภาพในการชุมนุม และสิทธิเสรีภาพในการแสดงออก เพื่อสนับสนุนข้อต่อสู้ และพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของผู้ต้องหา

    (อ้างอิง: หนังสือขอความเป็นธรรมอัยการ ลงวันที่ 29 พ.ย. 2564)
  • อัยการยังไม่มีคำสั่ง นัดฟังคำสั่งครั้งต่อไปวันที่ 28 ม.ค. 2565
  • อัยการยังไม่มีคำสั่ง เลื่อนฟังคำสั่งไปวันที่ 28 ก.พ. 2565
  • อัยการยังไม่มีคำสั่ง เลื่อนฟังคำสั่งไปวันที่ 15 มี.ค. 2565
  • พนักงานอัยการ สำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคดีอาญา 8 มีคำสั่งฟ้องชลธิชา ในข้อหา “หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และนําเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14(3) และนำตัวไปยื่นฟ้องต่อศาลอาญา โดยไม่ได้คัดค้านการปล่อยชั่วคราวจำเลยระหว่างพิจารณา

    หลังศาลรับฟ้อง ทนายความได้ยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวชลธิชาระหว่างพิจารณาคดี

    ต่อมา พริษฐ์ ปิยะนราธร รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา มีคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว ในวงเงินประกัน 90,000 บาท โดยใช้เงินจากกองทุนราษฎรประสงค์ แต่ให้ติด EM ติดตามตัว พร้อมทั้งกำหนดเงื่อนไขการปล่อยตัวชั่วคราว 4 ข้อ ได้แก่

    1. ห้ามกระทำกิจกรรมที่มีลักษณะเช่นเดียวกับที่ถูกกล่าวหา
    2. ห้ามเข้าร่วมกิจกรรมที่มีลักษณะเป็นการกระทบกระเทือนต่อสถาบันพระมหากษัตริย์
    3. ห้ามออกนอกเคหสถานตั้งแต่เวลา 20.00-05.00 น.
    4. ให้มารายงานตัวต่อศาลทุก 15 วัน เป็นเวลา 3 เดือน

    นัดตรวจพยานหลักฐานในวันที่ 25 เม.ย. 2565 เวลา 09.00 น.

    น่าสังเกตว่าคดีนี้เป็นคดีมาตรา 112 คดีแรก ที่ชลธิชาถูกฟ้องต่อศาล โดยเธอไม่ได้มีพฤติการณ์หลบหนี และยังไม่เคยถูกยื่นขอฝากขังมาก่อน แต่ศาลกลับกำหนดเงื่อนไขการประกันตัวใกล้เคียงกับแกนนำหลายคนที่ได้รับการประกันตัวก่อนหน้านี้

    นอกจากคดีนี้ ชลธิชายังถูกกล่าวหาในคดีมาตรา 112 อีก 1 คดี ได้แก่ คดีปราศรัยใน #ม็อบ11กันยา รวมตัวเรียกร้องให้ปล่อยเพื่อนเรา บริเวณหน้าศาลจังหวัดธัญบุรี ระหว่างรอผลประกันตัวแกนนำคดีชุมนุมหน้า ตชด. เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2564 ซึ่งคดียังอยู่ในชั้นสอบสวน

    (อ้างอิง: คำฟ้อง ศาลอาญา คดีหมายเลขดำที่ อ.595/2565 ลงวันที่ 15 มี.ค. 2565 และ https://tlhr2014.com/archives/41425)
  • เวลา 13.30 น. ศาลอาญานัดไต่สวนข้อเท็จจริง สืบเนื่องมากจากเมื่อวันที่ 17 มี.ค. 2565 ชลธิชาได้โพสต์เฟซบุ๊กเกี่ยวกับการเข้าพบรองผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศของสหรัฐอเมริกา เพื่อแลกเปลี่ยนสถานการณ์การบังคับใช้มาตรา 112 รวมทั้งเงื่อนไขการประกันตัวที่ละเมิดหลักการสิทธิมนุษยชน

    ที่ห้องพิจารณา 812 เวลา 13.30 น. ชลธิชา พร้อมทนายความ และประชาชนผู้มาให้กำลังใจจำนวนหนึ่งได้ทยอยมาถึงห้องพิจารณาคดี นอกจากนี้ ยังมีเจ้าหน้าที่สถานทูตสหรัฐอเมริกา, อังกฤษ, ออสเตรเลีย, ฝรั่งเศส ตัวแทนข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) และ ส.ส. จากพรรคก้าวไกล มาเข้าร่วมสังเกตการณ์อีกด้วย

    ต่อมา เวลา 14.00 น. ศาลออกพิจารณาคดี โดยก่อนเริ่มไต่สวน ศาลแจ้งผู้เข้าฟังว่าไม่อนุญาตให้บันทึกภาพและเสียง หากฝ่าฝืนจะตั้งข้อหาละเมิดอำนาจศาล พร้อมกับแจ้งว่า วันนี้ไม่ได้จะมีการไต่สวนคำร้องขอเพิกถอนการปล่อยตัวชั่วคราวแต่อย่างใด เพียงแต่เรียกจำเลยมาสอบถามข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเงื่อนไขการปล่อยตัวชั่วคราวในคดีนี้เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง

    จากนั้น ศาลได้ขานชื่อผู้เป็นนายประกันในคดีของชลธิชา แต่ทนายแจ้งว่านายประกันติดธุระไม่สามารถเดินทางมาในวันนี้ได้ ศาลจึงกล่าวว่าในนัดหน้าให้นัดนายประกันมาด้วย

    ศาลได้สอบถามชลธิชาต่อว่า เมื่อวันที่ 15 มี.ค. 2565 ที่นายประกันจำเลยได้ยื่นคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว จำเลยได้ทราบเงื่อนไขการปล่อยตัวชั่วคราวหรือไม่ ชลธิชาตอบว่า ทราบแล้ว แต่ไม่เห็นด้วยกับเงื่อนไขบางประการที่ศาลกําหนดไว้ ซึ่งในประเด็นนี้ศาลระบุว่า หากจำเลยไม่เห็นด้วยกับเงื่อนไขการประกันตัวก็ขอให้อุทธรณ์ต่อศาล โดยศาลจะพิจารณาอย่างเป็นเหตุเป็นผล และให้ความเมตตาเห็นอกเห็นใจต่อจำเลย

    หลังศาลถามจนแน่ใจแล้วว่า จำเลยทราบเงื่อนไขการปล่อยตัวชั่วคราวดังกล่าว ศาลจึงได้เริ่มอ่านคำพูดของจำเลยที่ปรากฏตามเอกสารหลักฐานที่รวบรวมมา พร้อมถามจำเลยว่าข้อความดังกล่าวเป็นความจริงหรือไม่ หลังซักถามได้เพียงครู่เดียว ทนายจำเลยได้ขอเอกสารหลักฐานดังกล่าวมา เพื่อขอตรวจสอบร่วมกับจำเลย

    ภายหลังตรวจสอบเอกสาร ทนายจำเลยรับว่า ข้อความดังกล่าวเป็นความจริง จำเลยได้ให้สัมภาษณ์เรื่องเงื่อนไขการปล่อยตัวชั่วคราวจริง แต่สำหรับข้อความในเว็บไซต์ ไทยโพสต์ ที่พาดหัวว่า “ศาลคุกคามผู้เห็นต่างทางการเมือง” นั้นเป็นถ้อยคำที่สำนักข่าวพาดหัวขึ้นเอง จำเลยไม่ได้กล่าวข้อความเช่นนั้น ศาลจึงกล่าวว่า หากจำเลยไม่ได้เป็นผู้เขียนข้อความ ศาลก็จะเรียกสำนักข่าวมาสอบถาม และอาจมีการฟ้องร้องดำเนินคดีภายหลัง

    ต่อมา ศาลเปิดหลักฐานคลิปเสียงของชลธิชาที่แถลงข่าว ณ ที่ทำการพรรคก้าวไกล เมื่อวันที่ 22 มี.ค. 2565 หลังฟังคลิปเสียงดังกล่าวแล้ว จำเลยและทนายจำเลยปรึกษาร่วมกันอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนชี้แจงต่อศาลว่าจะเขียนคำให้การเพิ่มเติมเป็นหนังสือ ซึ่งศาลอนุญาต

    จากนั้นศาลได้อ่านคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวที่นายประกันยื่นต่อศาลเมื่อวันที่ 15 มี.ค. 2565

    ประเด็นแรก ในคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวของจำเลยระบุว่า “เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ในเรือนจำ จึงขอให้มีการปล่อยตัวชั่วคราว การปล่อยชั่วคราวในระหว่างการพิจารณาคดีตามคําแนะนําของประธานศาลฎีกา โดยกําหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับที่อยู่ของจําเลย เช่น การให้ใช้อุปกรณ์ EM เพื่อจำกัดการเดินทางของจำเลย และให้จำเลยรายงานตัวต่อศาลทางโทรศัทพ์ หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์เป็นต้น” ศาลเห็นว่าตามข้อเท็จจริงดังกล่าว นายประกันของจำเลยเป็นผู้เสนอเงื่อนไขให้จำเลยติดกำไล EM ศาลจึงทำตามที่นายประกันร้องขอ ไม่ได้เป็นคำสั่งที่มาจากศาลแต่อย่างใด

    ชลธิชาได้ชี้แจงต่อศาลว่า ในวันดังกล่าวหลังจากได้รับการปล่อยตัวชั่วคราวแล้ว ตนได้ยื่นคำแถลงคัดค้านการติด EM โดยระบุว่า จะขอวางหลักทรัพย์ในการปล่อยตัวชั่วคราวเพิ่ม แต่ศาลได้คัดค้านคำร้องดังกล่าวไป

    ศาลได้โต้แย้งว่า ในวันนั้นศาลได้มีคำสั่งไปแล้ว และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ในทันที พร้อมกับระบุว่า หากจำเลยไม่ยอมรับเงื่อนไขการติด EM ก็ให้ยื่นเรื่องอุทธรณ์ และขอให้จำเลยทำไปตามกระบวนการ ไม่จำเป็นต้องนำเรื่องไปเผยแพร่ต่อสาธารณะ ทำให้สาธารณชนเข้าใจผิดว่า ศาลรังแกจำเลยและเลือกปฏิบัติ ซึ่งอาจเข้าข่ายเป็นการ “ดูหมิ่นศาล”

    ประเด็นที่สอง การแถลงข่าวของจำเลยที่พรรคก้าวไกล เมื่อวันที่ 22 มี.ค. 2565 ศาลพบว่ามีข้อเท็จจริงที่คลาดเคลื่อนบางประการ โดยจำเลยได้แถลงข่าวว่า “ศาลกำหนดเงื่อนไขห้ามกระทำผิดซ้ำ และจำเลยเป็นผู้บริสุทธิ์ตามหลักรัฐธรรมนูญ ”

    ศาลจึงได้ชี้แจงว่าเงื่อนไขที่ถูกคือ “ห้ามจำเลยกระทำกิจกรรมในลักษณะเช่นเดียวกับที่ถูกกล่าวหา” พร้อมทั้งเน้นย้ำว่า ‘ศาลไม่ได้บอกว่าจำเลยกระทำผิด แต่ห้ามจำเลยกระทำในลักษณะเดียวกันอีก ที่สั่งว่าห้ามกระทำในลักษณะเดียวกันและให้ประกันโดยมีเงื่อนไข ก็เพราะไม่ต้องการให้เกิดคดีอีก’

    เกี่ยวกับประเด็นนี้ ทนายความชี้แจงต่อศาลว่า เนื่องจากผู้ต้องหาทางการเมืองมีความเห็นที่แตกต่างจากรัฐ การใช้คำว่า ‘ห้ามกระทำในลักษณะนี้’ จึงมีเส้นกั้นบางๆ ที่หมิ่นเหม่ และอาจถูกใช้เป็นเครื่องมือทางกฎหมายเพื่อกลั่นแกล้งและคุกคามจำเลย พร้อมกันนี้ ชลธิชาได้อธิบายต่อศาลว่า ตนเพียงตั้งข้อสังเกตว่าเงื่อนไขดังกล่าวมีความคลุมเครือ และยากต่อการตีความว่าการกระทำใดเข้าข่ายการฝ่าฝืนเงื่อนไขบ้าง

    ส่วนเรื่องเงื่อนไขที่ให้อยู่ในเคหสถานตามเวลาที่กำหนดนั้น ศาลกล่าวว่าจำเลยแถลงข่าวผิดพลาด โดยจำเลยแถลงว่า “ห้ามออกนอกเคหสถานเวลา 05.00 – 20.00 น.” โดยศาลแย้งว่าเงื่อนไขที่ถูกคือ “ห้ามออกนอกเคหสถานเวลา 20.00 – 05.00 น.” ซึ่งในประเด็นนี้ ชลธิชาชี้ยอมรับว่ากล่าวช่วงเวลาสลับกันและขออภัยต่อศาล

    จากนั้น ศาลได้เสนอให้จำเลยแถลงข่าวต่อสาธารณะเพื่อแก้ไขข้อมูลที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง โดยทนายจําเลยและจําเลยแจ้งว่าจะแถลงข้อผิดพลาดดังกล่าวภายใน 3 วัน รวมทั้งทนายความจะทำคำแถลงมายื่นต่อศาลภายใน 15 วัน

    หลังเสร็จการไต่สวน ศาลได้พร้อมหรือนัดไต่สวนอีกครั้งในวันที่ 19 เม.ย. 2565 เวลา 13.30 น.

    (อ้างอิง: รายงานกระบวนพิจารณา ศาลอาญา คดีหมายเลขดำที่ อ.595/2565 ลงวันที่ 23 มี.ค. 2565 และ https://tlhr2014.com/archives/41840)

ชั้นสอบสวน

ผู้ถูกดำเนินคดี :
ชลธิชา แจ้งเร็ว

การอนุญาตปล่อยตัวชั่วคราว
-

ศาลชั้นต้น

ผู้ถูกดำเนินคดี :
ชลธิชา แจ้งเร็ว

ผลการพิพากษา
-
การอนุญาตปล่อยตัวชั่วคราว
อนุญาต

แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์