สรุปความสำคัญ

นักกิจกรรม 8 ราย ได้แก่ พริษฐ์ ชิวารักษ์, เบนจา อะปัญ, ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล, ณัฐชนน ไพโรจน์, ชลธิศ โชติสวัสดิ์, ภาณุพงศ์ จาดนอก, พรหมศร วีระธรรมจารี, ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา ถูกดำเนินคดีในข้อหา หมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จากกรณีการรวมตัวหน้า สภ.คลองหลวง ในคืนวันที่ 14 ม.ค. 2564 เพื่อเรียกร้องให้ปล่อยตัว “นิว” สิริชัย นาถึง เพื่อนนักกิจกรรมซึ่งถูกจับกุมในยามวิกาลด้วยข้อหาตามมาตรา 112 โดยทั้งแปดคน รวมทั้ง "ภูมิ" ที่ถูกแยกฟ้องในศาลเยาวชนฯ ถูกกล่าวหาว่า ปาอาหารหมาใส่พระบรมฉายาลักษณ์รัชกาลที่ 10 ที่อยู่เหนือป้าย สภ.คลองหลวง ในระหว่างการชุมนุมดังกล่าว

ในคดีนี้ยังมีนักกิจกรรมอีก 3 คน ถูกดำเนินคดีเฉพาะข้อหามั่วสุมเกินกว่า 10 คน ก่อความวุ่นวาย, ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ, พ.ร.บ.โรคติดต่อฯ และดูหมิ่นเจ้าพนักงานฯ จากกิจกรรมในวันดังกล่าวด้วย

กรณีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาการตีความประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่มีอัตราโทษจำคุกสูงสุดถึง 15 ปี แต่กลับถูกตีความอย่างกว้าง ซึ่งขัดต่อหลักกฎหมายอาญาที่ต้องตีความอย่างเคร่งครัด และถูกใช้เป็นเครื่องมือในการปิดกั้นเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชนอย่างกว้างขวาง

ข้อมูลการละเมิด

  • ผู้ถูกละเมิด
    • อรรถพล บัวพัฒน์
    • ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล
    • ชนินทร์ วงษ์ศรี
    • ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา
    • ภาณุพงศ์ จาดนอก
    • พรหมศร วีระธรรมจารี
    • ณัฐชนน ไพโรจน์
    • ชลธิศ โชติสวัสดิ์
    • เบนจา อะปัญ
    • ไชยอมร แก้ววิบูลย์พันธุ์
    • พริษฐ์ ชิวารักษ์
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • เสรีภาพในการชุมนุม
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ
 
  • ผู้ถูกละเมิด
    • ณัฐชนน ไพโรจน์
    • เบนจา อะปัญ
    • ชลธิศ โชติสวัสดิ์
    • พรหมศร วีระธรรมจารี
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ
 
  • ผู้ถูกละเมิด
    • ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
 
  • ผู้ถูกละเมิด
    • ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล
    • พริษฐ์ ชิวารักษ์
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ
 
  • ผู้ถูกละเมิด
    • ภาณุพงศ์ จาดนอก
  • ประเด็นการละเมิดสิทธิ
    • เสรีภาพการแสดงออก
    • สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
  • รูปแบบการละเมิดสิทธิ
    • การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
  • ผู้ละเมิด
    • ตำรวจ

พฤติการณ์การละเมิด

5 ก.พ. 2564 หลังพนักงานสอบสวน สภ.คลองหลวง ออกหมายเรียกนักกิจกรรม-นักศีกษา-เยาวชนจำนวน 12 คน ให้เข้ารับข้อกล่าวหากรณีที่นักกิจกรรมและประชาชนเดินทางไปที่หน้า สภ.คลองหลวง เรียกร้องให้ปล่อยตัว “นิว” สิริชัย นาถึง สมาชิกกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม ซึ่งถูกจับกุมช่วงดึกของวันที่ 13 ม.ค. 2564 ในข้อหามาตรา 112 หลังถูกกล่าวหาว่าพ่นข้อความ “ยกเลิก 112” บนรูปพระบรมวงศานุวงศ์

วันนี้นักกิจกรรมทั้ง 12 ราย เดินทางมาที่ สภ.คลองหลวง ตามหมายเรียก ได้แก่ เบนจา อะปัญ, พริษฐ์ ชิวารักษ์, ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล, ณัฐชนน ไพโรจน์, ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา, ภาณุพงศ์ จาดนอก, ไชยอมร แก้ววิบูลย์พันธุ์, ชลธิศ โชติสวัสดิ์, อรรถพล บัวพัฒน์, พรหมศร วีระธรรมจารี, ชนินทร์ วงศ์ศรี และ "ภูมิหัวลำโพง" เยาวชนอายุ 17 ปี

ตำรวจกล่าวหาว่าในช่วงวันที่ 14 ม.ค. 2564 เวลา 02.00 – 03.50 น. ทั้ง 12 คน ได้มาร่วมชุมนุมมั่วสุมตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ที่หน้าสภ.คลองหลวง โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมือง แกนนำมีการพูดปราศรัยโจมตีการทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ปลุกเร้า โดยใช้เครื่องขยายเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาต เพื่อกดดันการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจ สภ.คลองหลวง และยังเป็นการจัดกิจกรรมซึ่งมีผู้เข้าร่วมเป็นจำนวนมาก ลักษณะมั่วสุมกันหรือมีโอกาสติดต่อสัมผัสกันได้ง่ายในลักษณะแออัดและเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อโรค ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19

ข้อกล่าวหายังระบุว่าผู้ชุมนุมมีการนำผ้าสีขาวมีข้อความสีดำและแดงว่า “คนยังคงยืนเด่นโดยท้าทาย” พร้อมรูปวาดบุคคล จิตร ภูมิศักดิ์ มาปูที่พื้น พร้อมโปรยอาหารสัตว์ และขว้างอาหารใส่เจ้าหน้าที่ตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่ ทั้งยังร่วมกันน้ำเปล่าและน้ำแดงมาเทลงที่บันไดทางขึ้นพร้อมจุดธูป และมีการพูดใส่ไมค์คล้ายการพูดประกอบพิธีงานศพ พร้อมเปิดเพลงธรณีกันแสง เปรียบเสมือนการไว้อาลัยแก่เจ้าหน้าที่ตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ อันเป็นการดูถูกเหยียดหยาม ทำให้อับอายเสียหายแก่เจ้าหน้าที่ตำรวจ ผู้กล่าวหากับพวกจึงได้มาแจ้งความร้องทุกข์ไว้

ผู้ถูกกล่าวหา 5 ราย ยังได้นำสีสเปรย์สีขาวมาฉีดพ่นเป็นข้อความบนผนังกำแพง พื้น กระจกบานเลื่อนบริเวณหน้าสภ.คลองหลวง ได้รับความเสียหาย ต่อมาสำนักงานตำรวจแห่งชาติได้มอบหมายให้ พ.ต.อ.เกียรติศักดิ์ มิตรปราสาท ผู้กำกับ สภ.คลองหลวง ร้องทุกข์เพิ่มเติมไว้ พนักงานสอบสวนได้แจ้งข้อกล่าวหาทั้งหมด 4 ข้อกล่าวหา ได้แก่ ร่วมกันมั่วสุมตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ก่อให้เกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง โดยเป็นหัวหน้า, ร่วมกันกระทำการใด ๆ ซึ่งอาจก่อสภาวะที่ไม่ถูกสุขลักษณะ, ร่วมกันจัดกิจกรรมซึ่งมีผู้เข้าร่วมจำนวนมากในลักษณะติดต่อสัมผัสกันได้ง่าย ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ และร่วมกันดูหมิ่นเจ้าพนักงานฯ

นอกจากนี้ เบนจา, ปนัสยา, ณวรรษ, ภาณุพงศ์ และพรหมศร ยังถูกแจ้งข้อกล่าวหา ร่วมกันทำให้เสียทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 358, ปนัสยา, ณวรรษ และภาณุพงศ์ ถูกแจ้งข้อหาตาม พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ รวมทั้ง พริษฐ์, ณัฐชนน, ณวรรษ, ภาณุพงศ์, พรหมศร และอรรถพล ถูกแจ้งข้อหา ใช้เครื่องขยายเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาต ด้วย

ทั้ง 12 คน ให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา จากนั้นพนักงานสอบสวนได้ให้ปล่อยตัวผู้ต้องหาไปโดยไม่มีการควบคุมตัวไว้

12 มี.ค. 2564 ณัฐชนน, ชลธิศ, พรหมศร และเบนจา เดินทางเข้ารับทราบข้อกล่าวหาเพิ่มเติมในความผิดตามมาตรา 112 ตามที่พนักงานสอบสวนออกหมายเรียก โดยคดีนี้มีผู้ถูกออกหมายเรียกไปแจ้งข้อหา 112 เพิ่มเติมทั้งหมด 9 ราย นอกจากทั้งสี่ที่เดินทางมาในวันนี้แล้ว ยังมีณวรรษ ซึ่งขอเลื่อนรับทราบข้อกล่าวหา ด้านปนัสยา, ภาณุพงศ์ และพริษฐ์ พนักงานสอบสวนระบุว่าจะเดินทางเข้าไปแจ้งข้อหาเพิ่มเติมที่เรือนจำในภายหลัง ส่วนภูมิตำรวจแยกดำเนินคดีเนื่องจากยังเป็นเยาวชน

สำหรับพฤติการณ์ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นความผิดตามมาตรา 112 นั้น พนักงานสอบสวนระบุว่า ทั้งหมดได้ร่วมกันขว้างปาอาหารสุนัขชนิดเม็ด ไปที่พระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในเชิงสัญลักษณ์เพื่อเปรียบเทียบ ผู้ปฏิบัติหน้าที่ดังเช่นเจ้าหน้าที่ตํารวจ เป็นเหมือนสุนัข และพระมหากษัตริย์เป็นเจ้าของสุนัข มีการกล่าวถ้อยคํา จาบจ้วง เสียดสีด้วยวาจา

(อ้างอิง: บันทึกแจ้งข้อกล่าวหา สภ.คลองหลวง ลงวันที่ 5 ก.พ. 2564, https://tlhr2014.com/archives/25761 และ https://tlhr2014.com/archives/26923)

ภูมิหลัง

  • ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล
    กลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม
  • พริษฐ์ ชิวารักษ์
    อดีตเลขาธิการกลุ่มการศึกษาเพื่อความเป็นไท
  • ไชยอมร แก้ววิบูลย์พันธุ์
    นักดนตรี
  • ชลธิศ โชติสวัสดิ์
    สมาชิกกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม นักศึกษาคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เขาเริ่มทำกิจกรรมตั้งปี 1 โดยร่วมกับเพื่อนพรรคโดมปฏิวัติผลักดันประเด็นทั้งในและนอกมหาวิทยาลัย และเคยทำหน้าที่เป็นเลขาธิการของ สนท. (สหภาพนักเรียน นิสิต นักศึกษาแห่งประเทศไทย)

    (อ่านเพิ่มเติม: https://tlhr2014.com/archives/24286)
  • เบนจา อะปัญ
    สมาชิกกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม นักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผันตัวจากเยาวชนที่สนใจในประเด็นเรื่องสิทธิและการเมืองตั้งแต่สมัยอยู่ในรั้วโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา สู่การเป็นนักเคลื่อนไหวอย่างเต็มตัวเมื่อเริ่มต้นก้าวเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัย

    (อ่านเพิ่มเติม: https://tlhr2014.com/archives/24286)
  • ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา
    เริ่มสนใจการเมืองตั้งแต่การเคลื่อนไหวของกลุ่ม กปปส. โดยค่อนข้างเอนเอียงไปกับ กปปส. แต่ด้วยความที่ที่บ้านมีช่องเคเบิ้ลของทั้งเสื้อแดง ทั้งเสื้อเหลือง ทำให้ณวรรษเริ่มตั้งคำถาม

    ต้นปี 2563 ที่ณวรรษเพิ่งเรียนจบ กำลังรอรับปริญญา ได้รู้จักนักเคลื่อนไหวหน้าใหม่ เข้าร่วมกลุ่มตลาดหลวง (Royalist Marketplace) ในเฟซบุ๊ก จนชัดเจนกับตัวเองว่าจะอยู่ฝั่งไหน เวลาผ่านไป 2 ปี ณวรรษเปลี่ยนมาสนใจการเมืองขนาดที่กลายเป็นทุกอย่างในชีวิต มองโลกด้วยมุมมองของคนที่เป็นผู้ใหญ่ เข้าใจว่าหลายอย่างในประเทศมันถูกกดทับด้วยโครงสร้างทางการเมือง

    (อ่านเพิ่มเติมที่ https://tlhr2014.com/archives/40629)

แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์