สรุปความสำคัญ
"จิรดี" (นามสมมติ) ประชาชน กทม. วัย 33 ปี ถูกจับกุมดำเนินคดีโดยตำรวจ สภ.ควนขนุน จ.พัทลุง ในข้อหาหมิ่นประมาทกษัตริย์ฯ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 กรณีที่ ทรงชัย เนียมหอม แกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบัน เข้าแจ้งความกล่าวหาว่า จิรดีเป็นผู้ใช้ทวิตเตอร์พิมพ์ข้อความโต้ตอบกับผู้ใช้ทวิตเตอร์อีกรายหนึ่งเมื่อวันที่ 7 ก.ย. 2565 เปรียบเทียบรัชกาลที่ 10 กับทักษิณ ชินวัตร ในลักษณะที่ทำให้รัชกาลที่ 10 ถูกด้อยค่า
กรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่เปิดโอกาสให้บุคคลใดก็ได้ร้องทุกข์กล่าวโทษแม้ไม่ได้เป็นผู้เสียหาย รวมถึงปัญหาในการตีความขยายขอบเขตออกไป ทำให้ข้อกล่าวหาดังกล่าวถูกใช้เป็นเครื่องมือในการกลั่นแกล้งบุคคลอื่น กระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชนอย่างกว้างขวาง
กรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ที่เปิดโอกาสให้บุคคลใดก็ได้ร้องทุกข์กล่าวโทษแม้ไม่ได้เป็นผู้เสียหาย รวมถึงปัญหาในการตีความขยายขอบเขตออกไป ทำให้ข้อกล่าวหาดังกล่าวถูกใช้เป็นเครื่องมือในการกลั่นแกล้งบุคคลอื่น กระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกของประชาชนอย่างกว้างขวาง
ข้อมูลการละเมิด
ครั้งที่ : 1
วันที่ : 20-02-2023
-
ผู้ถูกละเมิด
- จิรดี (นามสมมติ)
-
ประเด็นการละเมิดสิทธิ
- สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
-
รูปแบบการละเมิดสิทธิ
- การเรียกรายงานตัว / ปรับทัศนคติ
-
ผู้ละเมิด
- ตำรวจ
ครั้งที่ : 2
วันที่ : 27-03-2025
-
ผู้ถูกละเมิด
- จิรดี (นามสมมติ)
-
ประเด็นการละเมิดสิทธิ
- สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
-
รูปแบบการละเมิดสิทธิ
- จับกุม / ควบคุมตัว
-
ผู้ละเมิด
- ตำรวจ
พฤติการณ์การละเมิด
20 ก.พ. 2566 “จิรดี” (นามสมมติ) ประชาชนในกรุงเทพฯ วัย 33 ปี เดินทางไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียกผู้ต้องหา ออกโดย พ.ต.ท.ฉลอง ขุนภักดี สารวัตร (สอบสวน) สภ.ควนขนุน จ.พัทลุง ในคดีมาตรา 112 ที่มี ทรงชัย เนียมหอม แกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบัน เป็นผู้กล่าวหา
อย่างไรก็ตาม พนักงานสอบสวนได้สอบปากคำจิรดีไว้ในฐานะพยาน แล้วให้เดินทางกลับ
2 ปีต่อมา วันที่ 27 มี.ค. 2568 เวลาประมาณ 14.00 น. เจ้าหน้าที่ตำรวจจากกองปราบปรามเข้าจับกุมจิรดีจากสถานที่ทำงาน โดยอ้างหมายจับที่ออกโดยศาลจังหวัดพัทลุง ลงวันที่ 28 ส.ค. 2566 ซึ่งมี พ.ต.ท.แสนชัย เกษรินทร์ พนักงานสอบสวน สภ.ควนขนุน เป็นผู้ร้องขอออกหมายจับ และมี เดชชยันต์ จึงนิจนิรันดร์ ผู้พิพากษาศาลจังหวัดพัทลุง เป็นผู้อนุญาตให้ออกหมายจับ
โดยก่อนหน้านี้หลังจิรดีเดินทางไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียกในปี 2566 ก็ไม่ได้มีหมายเรียกหรือการติดต่อจากทางตำรวจมาอีก ทำให้เธอคิดว่าเรื่องดังกล่าวจบสิ้นไปแล้ว โดยไม่ทราบว่ามีการไปขอออกหมายจับจากศาล และตำรวจเพิ่งมีการเข้าจับกุมหลังหมายจับออกมาแล้วกว่าปีเศษ ทั้งที่ตัวเธอก็ไม่ได้มีพฤติการณ์หลบหนีแต่อย่างใด
หลังถูกจับกุม ตำรวจได้พาตัวจิรดีไปยังกองบังคับการปราบปรามเพื่อทำบันทึกจับกุม โดยชุดจับกุมนำโดยตำรวจจากกองกำกับการ 6 กองบังคับการปราบปราม และตำรวจจากฝ่ายสืบสวนของภูธรจังหวัดพัทลุง อ้างในบันทึกว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าจับกุมหลังได้รับแจ้งจากสายลับว่า ผู้ถูกออกหมายจับทำงานอยู่ในสถานที่ดังกล่าว ชุดจับกุมจึงรายงานผู้บังคับบัญชาและเดินทางไปตรวจสอบก่อนเข้าจับกุม
จากนั้นตำรวจได้นำตัวเธอไปยังสถานีรถไฟบางซื่อ เพื่อเตรียมเดินทางไปยังจังหวัดพัทลุง โดยในตอนแรกไม่ยินยอมให้ญาติติดตามไป แต่หลังจากพูดคุย ได้ให้ญาติเดินทางไปที่สถานีรถไฟได้ แต่ไม่อนุญาตให้เดินทางไปด้วย
ต่อมาในวันที่ 28 มี.ค. 2568 เวลาประมาณ 09.00 น. ตำรวจได้นำตัวจิรดีมาถึง สภ.ควนขนุน โดยมีทนายความเครือข่ายของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนติดตามไป โดยกว่าจะมีการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำผู้ต้องหา ก็เป็นในช่วงค่ำแล้ว เนื่องจากรอพนักงานสอบสวนเจ้าของคดี และรอคิวการสอบสวนในคดีอื่นด้วย
พ.ต.ต.วิชัย อำพันธ์ พนักงานสอบสวน สภ.ควนขนุน ได้เป็นผู้แจ้งข้อกล่าวหาต่อจิรดี ในข้อหาตามมาตรา 112 โดยระบุพฤติการณ์ว่า เมื่อวันที่ 8 ก.ย. 2565 เวลาประมาณ 17.00 น. ทรงชัย เนียมหอม หัวหน้าและผู้ก่อตั้งกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบัน ได้ขับขี่รถยนต์จากจังหวัดกระบี่ มุ่งหน้าตัวเมืองพัทลุง เมื่อมาถึงสี่แยกสัญญาณไฟจราจรโพธิ์ทองที่เกิดเหตุ รถติดสัญญาณไฟแดง จึงได้เข้าไปอ่านข้อความต่าง ๆ ในทวิตเตอร์ของโทรศัพท์มือถือ และได้พบว่ามีผู้ใช้บัญชีทวิตเตอร์ โพสต์เมื่อวันที่ 7 ก.ย. 2565 ทวีตข้อความโต้ตอบกัน ในประเด็นเรื่องมุมมองเกี่ยวกับคนดีและคนไม่ดี โดยมีการกล่าวถึงในหลวงรัชกาลที่ 10 และ ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งผู้กล่าวหาอ้างว่าบัญชีที่โพสต์โต้ตอบบัญชีหนึ่งเป็นบัญชีทวิตเตอร์ของผู้ถูกกล่าวหา จึงได้มาแจ้งความร้องทุกข์ให้ดำเนินคดี
ในชั้นสอบสวน จิรดีให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา ในตอนแรกทางพนักงานสอบสวนจะให้วางหลักทรัพย์ประกันจำนวน 225,000 บาท แต่ต่อมาเมื่อเสนอเรื่องไปยังผู้บังคับบัญชา ทางตำรวจไม่อนุญาตให้ประกันตัว โดยจะต้องนำตัวไปขอฝากขังต่อศาล ทำให้เธอต้องถูกควบคุมตัวไว้อยู่ที่ สภ.ควนขนุนอีก 1 คืน
ก่อนเช้าวันที่ 29 มี.ค. 2568 พนักงานสอบสวนได้นำตัวจิรดีไปยื่นขอฝากขังที่ศาลจังหวัดพัทลุง โดยศาลอนุญาตให้ฝากขังผู้ต้องหาตามคำขอ แต่มีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัว โดยให้วางหลักทรัพย์ 100,000 บาท ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากกองทุนราษฎรประสงค์ โดยหากผิดสัญญาประกัน ศาลให้ปรับ 200,000 บาท จากนั้นจิรดีจึงได้รับการปล่อยตัว
.
ในส่วนของแกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบันดังกล่าว พบว่าได้ดำเนินการแจ้งความคดีมาตรา 112 จำนวนมากไว้ในพื้นที่จังหวัดทางภาคใต้ โดยใช้วิธีการกล่าวหากระจายไปในหลายสถานีตำรวจ เบื้องต้นพบว่ามีผู้ถูกแจ้งข้อหาแล้วไม่น้อยกว่า 15 คดี อาทิที่ สภ.ตะโหมด จ.พัทลุง, สภ.ทะเลน้อย จ.พัทลุง, สภ.เมืองพัทลุง, สภ.ควนขนุน จ.พัทลุง, สภ.เขาชัยสน จ.พัทลุง, สภ.คอหงส์ จ.สงขลา, สภ.เมืองกระบี่ และ สน.บางนา ในกรุงเทพฯ ด้วย โดยส่วนใหญ่ผู้ถูกกล่าวหาเป็นประชาชนทั่วไป ไม่ได้อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ถูกแจ้งความ ทำให้แต่ละคนมีภาระและค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปต่อสู้คดี
รวมทั้งยังมีแจ้งความในคดีมาตรา 116 อีกหลายคดี อาทิ คดีของ สุชาติ สวัสดิ์ศรี บรรณาธิการและศิลปินแห่งชาติผู้ถูกถอดถอน ถูกกล่าวหาไว้ที่ สภ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง และล่าสุดกรณีของ “ปูน ธนพัฒน์” ที่ถูกจับกุมตามมาตรา 116 ในวันเดียวกับคดีจิรดี ก็มีผู้กล่าวหาคนเดียวกันนี้ไปกล่าวหาไว้ที่ สภ.ห้วยยอด จ.ตรัง อีกด้วย
(อ้างอิง: บันทึกการจับกุม กองบังคับการปราบปราม ลงวันที่ 27 มี.ค. 2568 และ https://tlhr2014.com/archives/74422)
อย่างไรก็ตาม พนักงานสอบสวนได้สอบปากคำจิรดีไว้ในฐานะพยาน แล้วให้เดินทางกลับ
2 ปีต่อมา วันที่ 27 มี.ค. 2568 เวลาประมาณ 14.00 น. เจ้าหน้าที่ตำรวจจากกองปราบปรามเข้าจับกุมจิรดีจากสถานที่ทำงาน โดยอ้างหมายจับที่ออกโดยศาลจังหวัดพัทลุง ลงวันที่ 28 ส.ค. 2566 ซึ่งมี พ.ต.ท.แสนชัย เกษรินทร์ พนักงานสอบสวน สภ.ควนขนุน เป็นผู้ร้องขอออกหมายจับ และมี เดชชยันต์ จึงนิจนิรันดร์ ผู้พิพากษาศาลจังหวัดพัทลุง เป็นผู้อนุญาตให้ออกหมายจับ
โดยก่อนหน้านี้หลังจิรดีเดินทางไปพบพนักงานสอบสวนตามหมายเรียกในปี 2566 ก็ไม่ได้มีหมายเรียกหรือการติดต่อจากทางตำรวจมาอีก ทำให้เธอคิดว่าเรื่องดังกล่าวจบสิ้นไปแล้ว โดยไม่ทราบว่ามีการไปขอออกหมายจับจากศาล และตำรวจเพิ่งมีการเข้าจับกุมหลังหมายจับออกมาแล้วกว่าปีเศษ ทั้งที่ตัวเธอก็ไม่ได้มีพฤติการณ์หลบหนีแต่อย่างใด
หลังถูกจับกุม ตำรวจได้พาตัวจิรดีไปยังกองบังคับการปราบปรามเพื่อทำบันทึกจับกุม โดยชุดจับกุมนำโดยตำรวจจากกองกำกับการ 6 กองบังคับการปราบปราม และตำรวจจากฝ่ายสืบสวนของภูธรจังหวัดพัทลุง อ้างในบันทึกว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าจับกุมหลังได้รับแจ้งจากสายลับว่า ผู้ถูกออกหมายจับทำงานอยู่ในสถานที่ดังกล่าว ชุดจับกุมจึงรายงานผู้บังคับบัญชาและเดินทางไปตรวจสอบก่อนเข้าจับกุม
จากนั้นตำรวจได้นำตัวเธอไปยังสถานีรถไฟบางซื่อ เพื่อเตรียมเดินทางไปยังจังหวัดพัทลุง โดยในตอนแรกไม่ยินยอมให้ญาติติดตามไป แต่หลังจากพูดคุย ได้ให้ญาติเดินทางไปที่สถานีรถไฟได้ แต่ไม่อนุญาตให้เดินทางไปด้วย
ต่อมาในวันที่ 28 มี.ค. 2568 เวลาประมาณ 09.00 น. ตำรวจได้นำตัวจิรดีมาถึง สภ.ควนขนุน โดยมีทนายความเครือข่ายของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนติดตามไป โดยกว่าจะมีการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำผู้ต้องหา ก็เป็นในช่วงค่ำแล้ว เนื่องจากรอพนักงานสอบสวนเจ้าของคดี และรอคิวการสอบสวนในคดีอื่นด้วย
พ.ต.ต.วิชัย อำพันธ์ พนักงานสอบสวน สภ.ควนขนุน ได้เป็นผู้แจ้งข้อกล่าวหาต่อจิรดี ในข้อหาตามมาตรา 112 โดยระบุพฤติการณ์ว่า เมื่อวันที่ 8 ก.ย. 2565 เวลาประมาณ 17.00 น. ทรงชัย เนียมหอม หัวหน้าและผู้ก่อตั้งกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบัน ได้ขับขี่รถยนต์จากจังหวัดกระบี่ มุ่งหน้าตัวเมืองพัทลุง เมื่อมาถึงสี่แยกสัญญาณไฟจราจรโพธิ์ทองที่เกิดเหตุ รถติดสัญญาณไฟแดง จึงได้เข้าไปอ่านข้อความต่าง ๆ ในทวิตเตอร์ของโทรศัพท์มือถือ และได้พบว่ามีผู้ใช้บัญชีทวิตเตอร์ โพสต์เมื่อวันที่ 7 ก.ย. 2565 ทวีตข้อความโต้ตอบกัน ในประเด็นเรื่องมุมมองเกี่ยวกับคนดีและคนไม่ดี โดยมีการกล่าวถึงในหลวงรัชกาลที่ 10 และ ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งผู้กล่าวหาอ้างว่าบัญชีที่โพสต์โต้ตอบบัญชีหนึ่งเป็นบัญชีทวิตเตอร์ของผู้ถูกกล่าวหา จึงได้มาแจ้งความร้องทุกข์ให้ดำเนินคดี
ในชั้นสอบสวน จิรดีให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา ในตอนแรกทางพนักงานสอบสวนจะให้วางหลักทรัพย์ประกันจำนวน 225,000 บาท แต่ต่อมาเมื่อเสนอเรื่องไปยังผู้บังคับบัญชา ทางตำรวจไม่อนุญาตให้ประกันตัว โดยจะต้องนำตัวไปขอฝากขังต่อศาล ทำให้เธอต้องถูกควบคุมตัวไว้อยู่ที่ สภ.ควนขนุนอีก 1 คืน
ก่อนเช้าวันที่ 29 มี.ค. 2568 พนักงานสอบสวนได้นำตัวจิรดีไปยื่นขอฝากขังที่ศาลจังหวัดพัทลุง โดยศาลอนุญาตให้ฝากขังผู้ต้องหาตามคำขอ แต่มีคำสั่งอนุญาตให้ประกันตัว โดยให้วางหลักทรัพย์ 100,000 บาท ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากกองทุนราษฎรประสงค์ โดยหากผิดสัญญาประกัน ศาลให้ปรับ 200,000 บาท จากนั้นจิรดีจึงได้รับการปล่อยตัว
.
ในส่วนของแกนนำกลุ่มประชาภักดิ์พิทักษ์สถาบันดังกล่าว พบว่าได้ดำเนินการแจ้งความคดีมาตรา 112 จำนวนมากไว้ในพื้นที่จังหวัดทางภาคใต้ โดยใช้วิธีการกล่าวหากระจายไปในหลายสถานีตำรวจ เบื้องต้นพบว่ามีผู้ถูกแจ้งข้อหาแล้วไม่น้อยกว่า 15 คดี อาทิที่ สภ.ตะโหมด จ.พัทลุง, สภ.ทะเลน้อย จ.พัทลุง, สภ.เมืองพัทลุง, สภ.ควนขนุน จ.พัทลุง, สภ.เขาชัยสน จ.พัทลุง, สภ.คอหงส์ จ.สงขลา, สภ.เมืองกระบี่ และ สน.บางนา ในกรุงเทพฯ ด้วย โดยส่วนใหญ่ผู้ถูกกล่าวหาเป็นประชาชนทั่วไป ไม่ได้อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ถูกแจ้งความ ทำให้แต่ละคนมีภาระและค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปต่อสู้คดี
รวมทั้งยังมีแจ้งความในคดีมาตรา 116 อีกหลายคดี อาทิ คดีของ สุชาติ สวัสดิ์ศรี บรรณาธิการและศิลปินแห่งชาติผู้ถูกถอดถอน ถูกกล่าวหาไว้ที่ สภ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง และล่าสุดกรณีของ “ปูน ธนพัฒน์” ที่ถูกจับกุมตามมาตรา 116 ในวันเดียวกับคดีจิรดี ก็มีผู้กล่าวหาคนเดียวกันนี้ไปกล่าวหาไว้ที่ สภ.ห้วยยอด จ.ตรัง อีกด้วย
(อ้างอิง: บันทึกการจับกุม กองบังคับการปราบปราม ลงวันที่ 27 มี.ค. 2568 และ https://tlhr2014.com/archives/74422)
List คดี
แหล่งที่มา : กรณีที่ศูนย์ทนายความฯ ติดตามสัมภาษณ์