คดี 116 นักศึกษา-นักกิจกรรมเชียงใหม่ 4 ราย ถูกทหารแจ้งความ หลังอ่าน ‘ประกาศคณะราษฎร 2475’ ในวันที่ 24 มิ.ย. 66

วัชรภัทร ธรรมจักร, ธีราภรณ์ พุดทะสี, เบญจภัทร ธงนันตา นักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และชาติชาย ธรรมโม นักกิจกรรม ถูกดำเนินคดีที่ สภ.เมืองเชียงใหม่ ในข้อหา "ยุยงปลุกปั่น" ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116, พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ และข้อหาอื่นอีกหลายข้อหา หลังร่วมกิจกรรม “แห่ไม้ค้ำประชาธิปไตย ปักหมุดกระจายอำนาจ” และอ่านประกาศคณะราษฎรฉบับที่ 1 และคำประกาศ “คณะก่อการล้านนา” ที่อนุสาวรีย์สามกษัตริย์ เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2566 โดยถูกผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 (มทบ.33) มอบอำนาจให้ทหารไปแจ้งความ

ข้อหา “ยุยงปลุกปั่น” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 เป็นอีกข้อหาที่ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองในการปิดกั้นการใช้เสรีภาพในการแสดงออกของประชาชน ส่งผลกระทบต่อการใช้เสรีภาพของประชาชนอย่างกว้างขวาง

2 พ.ย. 2566 เวลา 10.00 น. ที่ สภ.เมืองเชียงใหม่ นักศึกษาและนักกิจกรรมในจังหวัดเชียงใหม่รวม 4 คน ได้แก่ ชาติชาย ธรรมโม, วัชรภัทร ธรรมจักร, ธีราภรณ์ พุดทะสี และ เบญจภัทร ธงนันตา เดินทางเข้ารับทราบข้อกล่าวหาตามหมายเรียก หลังจากถูกเจ้าหน้าที่ทหารของมณฑลทหารบกที่ 33 เข้าแจ้งความกล่าวหาในข้อหา "ยุยงปลุกปั่น" ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 จากกรณีทำกิจกรรม “แห่ไม้ค้ำประชาธิปไตย ปักหมุดกระจายอำนาจ” ที่อนุสาวรีย์สามกษัตริย์ เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2566 ซึ่งจัดขึ้นโดย “คณะก่อการล้านนา”

ก่อนหน้านี้ นักศึกษาสองในสี่คนได้รับหมายเรียกของ สภ.เมืองเชียงใหม่ ซึ่งระบุว่า พล.ต.สันติ สุขป้อม อดีตผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 มอบอำนาจให้ ร.อ.กิตติศักดิ์ ศิริภาพ เข้าแจ้งความดำเนินคดี

ตำรวจได้ตั้งแผงเหล็กกั้นรอบทางเข้าอาคาร และมีเจ้าหน้าที่ในเครื่องแบบ 5-6 นาย คอยสังเกตการณ์บริเวณทางเข้าอย่างใกล้ชิด ผู้ถูกออกหมายเรียกทั้ง 4 คน พร้อมทนายความ เดินทางถึง สภ.เมืองเชียงใหม่ โดยมีเพื่อนนักกิจกรรมและประชาชนเดินทางมาติดตามสถานการณ์หลายสิบคน และกลุ่มนักกิจกรรมได้แห่ไม้ค้ำมาด้วย แต่เจ้าหน้าที่ตำรวจไม่ให้นำไม้ค้ำเข้าไปภายในสถานี โดยให้วางไว้ที่ด้านนอก กลุ่มนักกิจกรรมจึงมอบไม้ค้ำดังกล่าวให้เจ้าหน้าที่ตำรวจไว้เพื่อค้ำหลักการประชาธิปไตย

พ.ต.ท.ทนงศักดิ์ จันทร์เจือแก้ว พนักงานสอบสวน สภ.เมืองเชียงใหม่ แจ้งข้อกล่าวหากับทั้งสี่รวม 6 ข้อหา ได้แก่

1. “ยุยงปลุกปั่น” หรือร่วมกันกระทำให้ปรากฏแก่ประชาชนด้วยวาจา หนังสือหรือวิธีอื่นใด มิใช่เป็นการกระทำภายในความมุ่งหมายแห่งรัฐธรรมนูญ หรือมิใช่เพื่อแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริต เพื่อให้ประชาชนล่วงละเมิดกฎหมายแผ่นดิน ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116
2. ร่วมกันนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ใด ๆ อันเป็นความผิดเกี่ยวกับความมั่นคง ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 (3)
3. ร่วมกันเป็นผู้จัดการชุมนุม โดยไม่แจ้งการชุมนุม ตาม พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะฯ มาตรา 10 ประกอบมาตรา 28
4. ตั้งวางสิ่งของกีดขวางทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 385
5. ใช้เครื่องขยายเสียงด้วยกำลังไฟฟ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต ตาม พ.ร.บ.ควบคุมการโฆษณาโดยใช้เครื่องขยายเสียงฯ มาตรา 4 ประกอบมาตรา 9 วรรค 1
6.ตั้งวางหรือกองวัตถุใด ๆ เพื่อการชุมนุมสาธารณะ อันเป็นทางสาธารณะ ตาม พ.ร.บ.ความสะอาดฯ

โดยระบุพฤติการณ์ที่กล่าวหาว่า เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2566 เวลาประมาณ 17.10 น. ร.อ.กิตติศักดิ์ ศิริภาพ ผู้กล่าวหา พบเพจเฟซบุ๊กชื่อ Lanner ถ่ายทอดสดกิจกรรม “แห่ไม้ค้ำประชาธิปไตย ปักหมุดกระจายอำนาจ” โดยมีวัชรภัทรและเบญจภัทร อ่านคำประกาศของคณะราษฎร เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2475 ต่อมา ชาติชาย และธีราภรณ์ ได้อ่านคำประกาศ “คณะก่อการล้านนา” จากนั้นกลุ่มผู้ต้องหาได้มีกิจกรรมแห่ไม้ค้ำแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ จนถึงเวลา 19.00 น. จึงยุติกิจกรรม

ขณะมีกิจกรรม ได้มีเพจเฟซบุ๊ก Lanner ถ่ายทอดสด และเพจ Neo Lanna แชร์ออกไป ทางกองข่าวของมณฑลทหารบกที่ 33 ที่ติดตามการจัดกิจกรรมโดยตลอดได้รายงานให้ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 ทราบ

ผู้กล่าวหาให้การยืนยันว่า การอ่านประกาศของคณะราษฎร ณ วันที่ 24 มิ.ย. 2475 นั้น เป็นการอ่านหลังจากที่คณะราษฎรได้ประกาศเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข การที่ผู้ต้องหากับพวกนำประกาศคณะราษฎรดังกล่าวมาอ่านอีกครั้งในวันที่ 24 มิ.ย. 2566 (วันครบรอบ) ทำให้เข้าใจได้ว่า ผู้ต้องหากับพวก มีแนวคิดเชิญชวนบุคคลที่ได้รับฟัง เกิดความกระด้างกระเดื่อง ไม่เคารพกฎหมายหรืออาจล่วงละเมิดกฎหมายแผ่นดิน เพราะรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 2 บัญญัติว่า ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

และผู้กล่าวหาได้สอบถามมายัง สภ.เมืองเชียงใหม่ ทราบว่าการจัดกิจกรรมไม่ได้มีการแจ้งการชุมนุมต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับแจ้งก่อนเริ่มชุมนุมไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง อีกทั้งขณะจัดกิจกรรม ผู้ต้องหากับพวกได้ร่วมกันนำรถเครื่องขยายเสียง ลำโพง โครงเหล็ก เวทีปราศรัยขนาดเล็กมาจอดตั้งไว้บนทางเท้า ในลักษณะที่เป็นการกีดขวางทางสาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร รวมทั้งมีการใช้เครื่องขยายเสียงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 จึงมอบอำนาจให้ผู้กล่าวหามาร้องทุกข์กล่าวโทษดำเนินคดี

นักศึกษาและนักกิจกรรมทั้งสี่คนให้การปฏิเสธตลอดข้อกล่าวหา โดยจะให้การเพิ่มเติมเป็นหนังสือภายใน 30 วัน จากนั้นพนักงานสอบสวนได้ให้ทั้งหมดพิมพ์ลายนิ้วมือและลงบันทึกประจำวันไว้ ก่อนปล่อยตัวพร้อมนัดให้มารายงานตัวเพื่อส่งสำนวนต่อพนักงานอัยการในวันที่ 6 ธ.ค. 2566

(อ้างอิง: บันทึกแจ้งข้อกล่าวหา สภ.เมืองเชียงใหม่ ลงวันที่ 2 พ.ย. 2566 และ https://tlhr2014.com/archives/61141)

• คดีที่ 1 : TLHR66068